શિક્ષક દિવસ એટલે કે 5 સપ્ટેમ્બર, 2026 ના રોજ ભારતના રાષ્ટ્રપતિ શ્રીમતી દ્રૌપદી મુર્મુ દ્વારા દેશભરની ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓના 21 શ્રેષ્ઠ શિક્ષકોને ‘નેશનલ એવોર્ડ ટુ ટીચર્સ 2026’ થી સન્માનિત કરવામાં આવશે. આ પ્રતિષ્ઠિત રાષ્ટ્રીય સન્માન માટે પસંદ કરાયેલા શિક્ષકોમાં ઈન્ડિયન ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટેકનોલોજી ગાંધીનગર (IITGN) ના કેમિકલ એન્જિનિયરિંગના એસોસિએટ પ્રોફેસર ડૉ. મિથુન રાધાકૃષ્ણનનો પણ ગૌરવપૂર્ણ સમાવેશ થાય છે. આ એવોર્ડ તેમના નવીન શિક્ષણ, આંતરશાખાકીય શિક્ષણ અને સંશોધન-સંચાલિત અભિગમની રાષ્ટ્રીય સ્તરે નોંધ લે છે.
શિક્ષણ અને સંશોધન પ્રત્યેનો સમર્પિત અભિગમ
ડૉ. રાધાકૃષ્ણને શિક્ષણ, કોમ્પ્યુટેશન અને વાસ્તવિક દુનિયાના એપ્લિકેશન્સને એકસાથે લાવીને વર્ગખંડને નવી દિશા આપી છે. તેમણે મોલેક્યુલર સિમ્યુલેશન્સ અને ફાયનાન્સિયલ મોડેલિંગ જેવા વિષયો રજૂ કરીને વિદ્યાર્થીઓને માત્ર જવાબો ગોખવાને બદલે સ્વતંત્ર વિચારક બનવા પ્રોત્સાહિત કર્યા છે. આ સન્માન અંગે ડૉ. રાધાકૃષ્ણને જણાવ્યું હતું કે, “અધ્યાપન એવું કંઈક છે જેને મેં હંમેશા ખૂબ જ વ્યક્તિગત રીતે લીધું છે, તેથી તેના માટે રાષ્ટ્રીય સન્માન મેળવવું અત્યંત અર્થપૂર્ણ છે. આ એવોર્ડ મને એ વિદ્યાર્થીઓ અને શિક્ષકોની યાદ અપાવે છે જેમણે મારી સફરને આકાર આપ્યો છે.”
શિક્ષક તરીકેની સફર અને પ્રેરણા
તેમની શૈક્ષણિક સફરમાં મૈસૂરની સદવિદ્યા સ્કૂલના શિક્ષકો અને કોલંબિયા યુનિવર્સિટીના પીએચડી સલાહકાર પ્રોફેસર સનત કુમારનો મોટો ફાળો રહ્યો છે. જોકે, તેમને ભણાવવાની સાચી પ્રેરણા BTech ના વર્ષો દરમિયાન મિત્રો સાથે અભ્યાસ કરતી વખતે અને તેમના પ્રશ્નો હલ કરતી વખતે મળી હતી. પાછળથી IIT બોમ્બે ખાતે કામ કરવાની તકે તેમને સંશોધન પ્રત્યે આકર્ષિત કર્યા હતા. તેઓ માને છે કે એકેડેમિયા તેમને શિક્ષણ અને સંશોધન બંનેને જોડવાની અને નવા બૌદ્ધિક વિચારો અન્વેષણ કરવાની સ્વતંત્રતા આપે છે.
AI ના યુગમાં શિક્ષકની ભૂમિકા અને ભવિષ્યનું લક્ષ્ય
આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના ઝડપી વિકાસ વચ્ચે ડૉ. રાધાકૃષ્ણન માને છે કે શિક્ષકની ભૂમિકા માત્ર માહિતી આપવા પૂરતી સીમિત નથી રહી. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે, “શિક્ષક હવે માત્ર માહિતીના પ્રસારણકર્તા હોઈ શકતા નથી. અમારી ભૂમિકા વિદ્યાર્થીઓને વધુ સારા પ્રશ્નો પૂછવામાં, જવાબોનું વિવેચનાત્મક મૂલ્યાંકન કરવામાં અને નિર્ણયશક્તિ વિકસાવવામાં મદદ કરવાની છે.”
આગામી સમયમાં તેઓ વિદ્યાર્થીઓની સ્વતંત્ર વિચારસરણી સાથે સમાધાન કર્યા વિના શિક્ષણમાં AI ને કેવી રીતે એકીકૃત કરી શકાય તે દિશામાં અન્વેષણ કરવાનું લક્ષ્ય રાખે છે. ડૉ. રાધાકૃષ્ણનની આ સિદ્ધિ સમગ્ર IIT ગાંધીનગર સમુદાય માટે સંશોધન અને શિક્ષણને વધુ ઉન્નત બનાવવાની દિશામાં એક મોટું પ્રેરકબળ બની રહેશે.
