ઈરાન અને ઓમાન વચ્ચે વૈશ્વિક વ્યાપાર માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ગણાતા હોર્મુઝ સામુદ્રધુનીને 60 દિવસ માટે ફરીથી ખોલવા સૈદ્ધાંતિક સમજૂતી થઈ છે. આ કરારથી સામુદ્રધુનીમાં કોમર્શિયલ શિપિંગ અને નેવિગેશન ફરીથી શરૂ થવાનો માર્ગ મોકળો થશે, જે પ્રાદેશિક અને વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે એક મોટી રાહતના સમાચાર છે.

નવા નિયમો સાથે નેવિગેશન થશે શરૂ

સ્થાનિક મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, આ સમજૂતીને હાલમાં ઈરાનની સુપ્રીમ નેશનલ સિક્યુરિટી કાઉન્સિલની સત્તાવાર મંજૂરીની રાહ છે. મંજૂરી મળ્યા બાદ આગામી થોડા જ દિવસોમાં તેની ઔપચારિક જાહેરાત થઈ શકે છે. નવા નિયમો મુજબ, સ્ટ્રેટમાં પ્રવેશતા જહાજો ઈરાન તરફના માર્ગનો ઉપયોગ કરશે, જ્યારે બહાર નીકળતા જહાજો ઓમાન નજીકના માર્ગથી પસાર થશે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ માર્ગના ઉપયોગ માટે કોઈપણ પ્રકારની ટ્રાન્ઝિટ ફી અથવા સર્વિસ ચાર્જ વસૂલવામાં આવશે નહીં. આ ઉપરાંત, પ્રાદેશિક દેશો પણ ખાણકામ અને તકનીકી પ્રક્રિયાઓમાં ભાગ લઈ શકશે.

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના શાંતિ કરાર પર થશે અમલ

આ કરારને અંતિમ મંજૂરી મળ્યા બાદ, અમેરિકા અને ઈરાન તેમના અગાઉના શાંતિ સમજૂતી કરાર પર પાછા ફરશે. આ સાથે જ સામુદ્રધુનીમાં વાણિજ્યિક શિપિંગ ફરી ખોલવા અને સલામત નેવિગેશન સુનિશ્ચિત કરવા પર કામ કરવામાં આવશે. નોંધનીય છે કે, 28 ફેબ્રુઆરીના રોજ ઈરાની પ્રદેશ પર થયેલા સંયુક્ત હુમલાઓ બાદ ઈરાને સ્ટ્રેટ પર પોતાની પકડ મજબૂત કરી હતી અને ઇઝરાયલ તથા અમેરિકા સાથે જોડાયેલા જહાજોના સુરક્ષિત માર્ગ પર કડક પ્રતિબંધ મૂકી દીધો હતો.

શાંતિ મંત્રણાના ભવિષ્ય અને વૈશ્વિક અસર પર નજર

ઉલ્લેખનીય છે કે, અગાઉ જૂન મહિનામાં ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે લેબનોન સહિત તમામ મોરચે યુદ્ધ સમાપ્ત કરવા માટે એક એમઓયુ પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. બંને પક્ષો 60 દિવસમાં અંતિમ કરાર પર પહોંચવા માટે વાટાઘાટો કરવાના હતા. જોકે, પ્રદેશમાં તાજેતરના તણાવ અને ઉગ્રતાને કારણે આ વાટાઘાટોનું ભવિષ્ય અનિશ્ચિત બની ગયું હતું.

હવે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખુલવાની શક્યતાઓ વચ્ચે આગામી દિવસોમાં આ શાંતિ કરારની દિશામાં કેવા નક્કર પગલાં લેવાય છે, તેની પર સમગ્ર વિશ્વની નજર રહેશે. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે આ પગલાંને મધ્ય પૂર્વમાં શાંતિ સ્થાપવાની દિશામાં એક હકારાત્મક શરૂઆત તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે.